Nurzec – malownicza rzeka we wschodniej Polsce, prawy dopływ Bugu, o długości 100,2 km i dorzeczu rozciągającym się na powierzchni 2102 km². Przepływając przez Równinę Bielską oraz fragmenty Wysoczyzny Wysokomazowieckiej i Wysoczyzny Drohiczyńskiej, Nurzec odgrywa ważną rolę w lokalnym ekosystemie i gospodarce wodnej regionu.
Źródła Nurca znajdują się na bagnach w pobliżu wsi Stawiszcze, tuż przy granicy z Białorusią, nieopodal Czeremchy. Rzeka płynie z wysokości około 180 m n.p.m., by po około 100 kilometrach wpaść do Bugu w rejonie wsi Wojtkowice-Dady, na wysokości 105,4 m n.p.m.
Górny odcinek Nurca jest wyprostowany i uregulowany, z nurtem nieprzekraczającym 1,4 m głębokości i szerokością koryta od 3,2 do 7 metrów. Jednakże prace melioracyjne w okolicach Brańska spowodowały miejscowe zwężenia koryta do 4 m oraz pogłębienia przekraczające 3 metry, co świadczy o dynamicznych procesach erozyjnych.
W dolnym biegu rzeka meandruje, a jej szerokość dochodzi nawet do 20 m. Mimo naturalnego charakteru tego odcinka, Nurzec ulega wypłyceniu do 0,7–1,8 m głębokości. Wzdłuż brzegów dominują gęste zadrzewienia, a dno rzeki charakteryzuje się urozmaiconą strukturą z żwiru i kamieni.
Na Nurcu znajdują się trzy małe elektrownie wodne: w Ciechanowcu, Kuczynie i Kostrach-Podsędkowietach. Ich istnienie powoduje przerwanie ciągłości rzeki, zwłaszcza z powodu braku przepławek, co utrudnia migrację ryb. Elektrownie wyposażone są w progi piętrzące o wysokości około 2,2–2,4 m.
Do ważniejszych dopływów Nurca należą z lewej strony Nurczyk, Leszczka, Siennica, Kukawka i Pełchówka, a z prawej Bronka i Mianka wraz z Markówką. Monitoring stanu wód prowadzony jest dzięki dwóm posterunkom wodowskazowym w Boćkach i Brańsku, a dawniej także w Kozarzach.
Nurzec przepływa przez urokliwe miejscowości, takie jak Czeremcha, Kleszczele, Boćki, Brańsk i Ciechanowiec, które stanowią ważne centra życia lokalnej społeczności, a także punkty startowe dla miłośników przyrody i kajakarstwa. Dzięki swojej różnorodności i naturalnemu pięknu, rzeka Nurzec jest nie tylko istotnym elementem środowiska przyrodniczego, ale również atrakcją turystyczną wschodniej Polski.
